شب هاي توصيف نشدني قدر در حال گذرند. ظرفها و زمان هاي به عمق تكان دادن دل هاي فسرده و يخ زده. هميشه تصادف اين شبهاي شگرف با عروج علي، برايم جالب و پرتآمل و پرنكته بوده است. چرا علي بايد امشب برود؟ چرا در اوج راز و نياز ، پتك شهادت علي بايد بر دلهاي آزاد انديش و انسان خواه و موحد سنگيني كند؟ پيامبر يك بار هنگامي كه علي سخت بيمار شده بود و ابوبكر و عمر گمان مرگ او را داشتند، گفت :« اكنون از جهان در نگذرد، نميرد جز به دنبال آنكه دلش مالامال از خشم و اندوه گردد. او جز با كشته شدن از اين گيتي درنگذرد!!»

به ذهنم رسيد كه اين تصادف عميق، اتفاقا نكته هايي دقيق دارد. مخاطب شب قدر انسان است و چه الگويي براي شبيه شدن براي انسان از علي بهتر؟! ما در اين شب در پي فطرت و انسانيتمان هستيم و در همين سير، شهادت علي ما را در پيدا كردن راه فطرت و خليفگي خداوند، بهتر از هر شخصيت ديگري راهنمايي ميكند. و دقيقا به همين خاطر علي را ميزان نيز ميگويند. ميزاني براي سنجش و قضاوت براي هر كس و در هر بعد و در هر زمان. يك بعدش« امروز» براي تشخيص، بسيار ما را مدد ميرساند. آن هم بعد حكمراني اوست. علي وار بودن شاخص هايي دارد تا بتوانيم مدعيان دروغين يا راستينش را بشناسيم و شعار و فريب را از صداقت و علي گونگي حقيقي تمييز دهيم. وگرنه کدام حاکم است که شعار خوبی خود را سر ندهد؟!

1- علي در طول حكمراني اش با مخالفانش بسيار آزادمردانه و جوانمردانه برخورد كرد. آن هم در زماني كه توجيهات فراواني براي سركوب و فشار داشت. حضور دشمن و فتنه داخلي و وسوسه دشمن خارجي و ..... اما دشمن او تا زماني كه دست به سلاح نبرد، آزاد بود و به راحتي و بدون لكنت انتقاد و حتي توهين به شخص اول حکومت ميكرد. آن هم توهين به امام و منصوب پيامبر و خليفه بر حق مسليمن و ولي «حقيقي» امت. (بسیار میشود در این مورد سخن راند که علی، آزادی را به انسان هایی اعطا میکند که به تازگی با اسلام از بند توحش رها گشته اند و با بلوغ و شایستگی اعطای آزادی، کیلومترها فاصله دارند. اما علی باز آزادی را هدیه شان میدهد تا بهانه به دست مدعیان آینده اش، برای محدودیت و حصارکشی ندهد )

2- هيچ كدام از سردمداران قبايل و طوايف كه با علي بيعت نكردند، مورد فشار و تطميع و خفقان و قتل و محو شدن!!!! واقع نشدند و همگي با «مرگ طبيعي» از دنيا رفتند و سهميه هيچ كدام از بيت المال قطع نشد. چرا كه علي همانند خيلي ها كينه و بغض و نفرت و كمبود ندارد تا مخالفانش را به زور تحت فشار بگذارد تا مدح او را بگويند و ثنا گويش شوند و نمايشي بيعت كنند و دروغين، ستايش روايش دارند. علي براي انسان حرمت قائل است، حتي انساني كه اين قدر كور است كه دست هاي علي را براي بيعت نميفشرد.

3- بارها سراغ داريم كه انساني به عظمت علي و به عنوان خليفه از جانب «خدا» ، مورد توهين واقع ميشود. آن هم توسط انسان هاي كوچك و مبتذل و کوچه بازاری. گاهي در كوچه و بازار و گاهي در مسجد و .... . اما مشاهده نشد كه توهين گر علي ( دقت كنيد ميگويم علي، و نه هر حكمران كوچك و متوسطي كه بزرگي اش را متملقانه دستگاههاي تبليغاتي اش در بوق و كرنا ميكنند) مورد ضرب و شتم و زندان و شكنجه و آسيب و تهمت و بي آبرويي و محو شدن!! قرار بگيرد. در حالي كه اگر آن موقع علي پاسخ توهين را هم با تندي ميداد، ما امروز سرزنشش نمي كرديم. اما علي به دنبال ترسيم «ميزان» است تا دروغ گويان و مقدس نمايان تاريخ را رسوا كند.

4- علي هيچ گاه خودش را به مردم تحميل نكرد. او تا زماني كه اذهان و فهم هاي كوتاه نخواستند خليفه باشد، در حالي كه حجت خدايي هم براي تحميل خود به مردم داشت، به زور خليفگي را نخواست . او استخوان در گلو نگاه داشت اما به بهانه هدايت مردم، همان مردم را در فشار پذيرش خود نگذاشت. در حالي كه او محق ترين افراد براي حكمراني بود. اما در منطق علي، زور و اجبار معنايي ندارد.

همين چهار ميزان بس است، خيلي ها رفوزه ميشوند درهمین چهار ميزان هم .نه؟! به قول جمله اي: علي كار حكمرانان بعدي خود را بسيار سخت كرد. چرا كه بعد از علي، آگاهان جامعه حكمرانانشان را با ميزان هاي علي ميسنجند و نمره قبولي ميدهند، مخصوصا عملکرد آنهایی را که ساز علی وار بودنشان همواره کوک است و مدام برای خلق آن را مینوازند!